รู้หรือไม่ว่าการเรียนรู้ไม่ใช่แค่การศึกษาหรือเพิ่มพูนความรู้เพียงอย่างเดียวเท่านั้นแต่มีจิตวิทยาเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย แต่จิตวิทยาการเรียนรู้จะมีความเกี่ยวข้องอย่างไรเราจะพาไปทำความเข้าใจให้มากขึ้น
จิตวิทยาการเรียนรู้ คือ อะไร
จิตวิทยาการเรียนรู้ คือ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมความคิดมุมมองไปอย่างถาวร จากการเรียนรู้ ฝึกฝน หรือสั่งสมประสบการณ์ โดยอาศัยการการสร้างแรงจูงใจ การสร้างนิสัยที่ดี ฯลฯ เพื่อก่อให้เกิดการเรียนรู้อย่างแท้จริง
ดังนั้นจิตวิทยาการเรียนรู้จึงเปรียบเสมือนเครื่องมือที่สามารถนำมาใช้ในการพัฒนาตนเองได้แบบเฉพาะเจาะจงตามลักษณะนิสัยหรือความคิดของแต่ละคนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
หลักการสอนตามหลักจิตวิทยาการเรียนรู้มีอะไรบ้าง
อ้างอิงจากหลักการสอนตามหลักจิตวิทยาของกาเย่ พบว่ามีอยู่ด้วยกันทั้งหมด 9 ประการ ได้แก่
1. Gain Attention หรือเร่งเร้าความสนใจ
โดยผู้สอนควรสร้างแรงจูงใจเร้าความสนใจให้ผู้เรียนรู้สึกอยากเรียนรู้ โดยอาศัยการใช้สื่อการเรียนการสอนหรือการจัดสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการอยากเรียน
2. Specify Objective บอกวัตถุประสงค์
ผู้สอนต้องระบุวัตถุประสงค์การเรียนรู้ว่าบทเรียนแต่ละบท คือ อะไร มีประเด็นหรือเนื้อหาสาระสำคัญตรงไหน ให้ผู้เรียนทราบล่วงหน้า
3. Activate Prior Knowledge ทบทวนความรู้เดิม
ทุกครั้งที่มีการเริ่มต้นเนื้อหาใหม่ ผู้สอนจำเป็นต้องกระตุ้นให้ผู้เรียนทบทวนความรู้เดิมเพื่อไม่ให้หลงลืม โดยสามารถเลือกใช้ได้หลายวิธี เช่น ทำข้อสอบ การสอบถาม หรือการอภิปรายเนื้อหาที่เรียนมาแล้ว
4. Present New Information
นำเสนอเนื้อหาใหม่ด้วยการใช้สื่อการเรียนรู้หลากหลายและเลือกให้เหมาะกับผู้เรียน
5. Guide learning ชี้แนะแนวทางการเรียนรู้
เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำไปประยุกต์ใช้หรือนำความรู้ใหม่ไปผสมผสานกับความรู้เดิมได้
6. Elicit Response กระตุ้นการตอบสนองบทเรียน
โดยเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีโอกาสได้ทำกิจกรรมหรือแสดงความคิดร่วมกัน
7. Provide Feedback ให้ข้อมูลย้อนกลับ
ด้วยการแจ้งให้ผู้เรียนรับรู้ว่ากำลังเรียนอยู่ในส่วนใดของบทเรียน
8. Assess Performance ทดสอบความรู้ใหม่
ด้วยการทดสอบความรู้ของผู้เรียน
9. Review and Transfer สรุปและนำไปใช้
โดยผู้สอนต้องทำการสรุปประเด็นหรือเนื้อหาสำคัญเพื่อให้ผู้เรียนได้ทบทวนและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้
ความสำคัญของจิตวิทยาการเรียนรู้
ความสำคัญหลัก ๆ ของจิตวิทยาการเรียนรู้นั้นมีประโยชน์ทั้งต่อตัวผู้เรียนและผู้สอน ได้แก่
- กรณีเป็นผู้เรียน จะช่วยให้มีความรู้ความเข้าใจว่าควรเรียนรู้แบบไหนหรือทิศทางใดจึงจะมีโอกาสนำเอาองค์ความรู้ต่าง ๆ ไปใช้ได้
- กรณีเป็นผู้สอน ออกแบบการเรียนการสอนให้เป็นระบบและสามารถมั่นใจว่าผู้เรียนได้ประโยชน์จากบทเรียนนั้น ๆ จริง
สรุปได้ว่าจิตวิทยาการเรียนรู้ คือ หนึ่งในเครื่องมือที่ถูกนำมาใช้สำหรับการเรียนรู้ หรือการฝึกฝนทักษะเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างถาวร โดยหน้าที่หลัก ๆ ขึ้นอยู่กับตัวผู้สอนในการออกแบบบทเรียนหรือสื่อการเรียนรู้ที่จะช่วยให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจและนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงนั่นเอง

